Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków

13 lutego 2026, 10:35

Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.



Po co językom wieloznaczność?

19 stycznia 2012, 18:45

Naukowcy od dziesięcioleci spierają się, dlaczego języki ewoluują. Wybitny językoznawca, Noam Chomsky uważa, że języki nie wyewoluowały po to, by ludzie mogli się komunikować.


Delfiny butlonose

Dziki delfin potrzebuje 3-krotnie więcej energii niż trenujący pływak olimpijski

22 stycznia 2018, 14:36

Ważący ok. 250 kg dziki delfin butlonosy potrzebuje dziennie do 33 tysięcy kalorii. Dla porównania, podczas intensywnych treningów pływacy olimpijscy spalają "tylko" ok. 12 tys. kalorii dziennie.


Innowacyjne polskie narzędzie do klasyfikowania białek

24 maja 2022, 06:28

Szybką i bezbłędną klasyfikację białek, wykrywanie w nich miejsc wiążących potencjalne leki, identyfikowanie białek występujących na powierzchni wirusów, a także badania np. RNA, umożliwia nowe narzędzie bioinformatyczne opracowane przez naukowców z Wydziału Biologii UW.


Neurony z ośrodka głodu kontrolują też zachowania kompulsywne

12 marca 2015, 12:26

Pod nieobecność pokarmu pewna grupa komórek z podwzgórza (a konkretnie jądra łukowatego), która zwykle działa jak ośrodek głodu, inicjuje złożone, powtarzalne zachowania widywane w anoreksji czy zaburzeniach obsesyjno-kompulsywnych (ZOK).


Większość kobiet jest niezadowolonych z rozmiarów biustu. To poważny problem zdrowotny

10 lutego 2020, 12:36

Większość kobiet na świecie jest niezadowolonych z rozmiaru swoich piersi. To odkrycie, które ma znaczący wpływ na zdrowie i systemy opieki zdrowotnej. W Breast Size Satisfaction Survey (BSSS) pod kierunkiem profesora Virane Swamiego z Anglia Ruskin University, zaangażowanych było ponad 100 naukowców z całego świata, którzy przeprowadzili ankiety wśród 18 541 kobiet z 40 krajów


Narodowe Centrum Badań Jądrowych sprawdza, jak fotoparowanie pyłu wpływa na ewolucję galaktyk

8 maja 2024, 07:38

Naukowcy z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych badali fotoparowanie pyłu międzygwiazdowego i znaczenie tego zjawiska dla ewolucji galaktyk. Pył, ważny element ośrodka międzygwiazdowego, wpływa na powstawanie nowych molekuł, ochładzanie gazu – co z kolei wpływa na tworzenie gwiazd – rozkład energii w galaktykach, pozwala nam też na szacowanie właściwości fizycznych galaktyk, jak tempo formowania się gwiazd czy ich łączna masa.


Przewiduje i słowo, i znaczenie

16 września 2008, 09:08

Zanim usłyszymy ostateczne brzmienie wyrazu, nasz mózg rozważa wszystkie możliwe słowa i ich znaczenie.


Ostrość widzenia pszczół o wiele większa niż sądzono

6 kwietnia 2017, 17:04

Pszczoły miodne mają o wiele lepszy wzrok, niż się dotąd wydawało.


Precyzyjne pomiary neutronowej „skórki” jądra atomu zmieniają wiedzę o gwiazdach neutronowych

30 września 2021, 12:48

Fizycy z Thomas Jefferson National Accelerator Facility (TJNAF – Jefferson Lab) zmierzyli z niezwykłą dokładnością grubość neutronowej „skórki” tworzącej otoczkę jądra ołowiu. Na łamach Physical Review Letters poinformowali, że grubość ta wynosi 0,28 milionowych części nanometra. A ich pomiary mają duże znaczenie dla określenia struktury i rozmiarów... gwiazd neutronowych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk